Sektör

EMLAK İŞLETMELERİNDE HİZMET SUNUM SÜRECİ

Bir ev satın alınacağı zaman, bu satın alma işlemi genel olarak birçok kişi için oldukça pahalı bir yatırım ve karmaşık bir işlemdir. Bu nedenle alıcılar, profesyonel bir emlak işletmesinden destek almaya ihtiyaç duyarlar. Satıcı evini pazara çıkardığında, evine fiyat biçme, haklarının satışı, müşteri bulma ve satışı kapama gibi konularda yardıma ihtiyaç duyar. Bu noktada emlak işletmeleri, bir pazarlama/satış temsilcisi veya danışman olarak bu boşluğu doldururlar.

Emlak işletmeleri farklı şekillerde hizmet sunabilirler. Emlak işletmelerinin çalışma şekline yönelik birkaç farklı yaklaşım bulunmaktadır. Geleneksel yaklaşımda emlak işletmesi, müşteriler olarak alıcılarla görüşürken satıcının temsilcisi şeklinde hareket ederler. Daha yeni yaklaşımların birinde ise emlak işletmeleri uzmanlaşmaya giderler. Emlak işletmeleri sadece satıcı veya sadece alıcıyı temsil etmede uzmanlaşırlar. Yeni yaklaşımların bir diğerinde ise emlak işletmesi ne alıcıyı ne de satıcıyı temsil eder. Emlak işletmesi kolaylaştırıcı veya işlem aracısı rolünü üstlenir. Bir diğer yeni yaklaşımda ise ikili temsilciliğe rıza gösterildiğinde, emlak işletmesi alıcılar için alıcının temsilcisi, satıcılar için ise satıcının temsilcisi, belirli durumlarda ise her ikisinin temsilcisi olarak hareket eder.
Emlak sektöründe hizmet sunum süreci; listeleme, araştırma, değerlendirme, pazarlık ve satışı kapama olarak beş aşamaya ayrılabilir.
Bu süreçteki aşamalar ve bu aşamalarda yerine getirilen faaliyetler aşağıda yer almaktadır:


1.Aşama: Listeleme
Bu adımda potansiyel satıcı evini satmak veya kiralamak amacıyla pazara sunar. Satıcı bu aşamada evin özelliklerini ve durumunu (evin hangi özelliklere sahip olduğu, onarım ihtiyacının olup olmadığı gibi) ve evi için ne kadar fiyat istediğini belirler. Daha sonra evin satışı için reklam aşaması başlar. Bu aşamada satıcı bir emlak işletmesi ile evinin emlak işletmesinin sunduğu evler içinde listelenmesi için anlaşma yapabilir. Listeleme genellikle satıcının emlak işletmesine bu iş karşılığında komisyon ödenmesi sözünü gerektirir. Eğer ev belirlenen dönem içinde satılırsa emlak işletmesi komisyon alır. Hatta ev satılmasa dahi emlak komisyoncusu alıcılara evi gösterdiği için komisyon alabilir. Emlak işletmesi ayrıca evin reklamlarının ve duyurularının yapılması ve evin açık tutulması gibi işler için de satıcılara yardımcı olur. Listelemedeki önemli konulardan bir satış için evin emlak işletmesinin veri tabanında yer almasıdır.

Emlak işletmesinin veri tabanında satıştaki tüm evler listelenir. Bu evler alıcılar yanında diğer emlak işletmeleri tarafından da görülür.


2.Aşama: Araştırma
Araştırma aşamasında, potansiyel alıcılar kendileri açısından uygun lokasyonda, büyüklükte, fiyatta ve özelliklerde evleri bulmak için araştırma ve inceleme aşamasına geçerler. Mevcut evler hakkındaki bilgeler birçok kaynaktan toplanabilir. Alıcılar, gazete reklamlarına bakabilecekleri gibi yakınlarında gördükleri evlere doğrudan sahibini arayarak da ulaşmaya çalışırlar. Alternatif olarak, alıcılar kendilerine karar vermede yardımcı olacak (hangi özelliklerin önemli olduğu, komşular vb. gibi birçok konuda) bilgileri almak için bir emlak işletmesi ile çalışabilirler.

3.Aşama: Değerlendirme
Bu aşamada, alıcılar kendilerine uygun evleri bulmak için birçok kriteri değerlendirirler. Genel olarak bu değerlendirme gezerek ve görerek kişi tarafından yapılır. Bu aşamanın önemi, elektronik ticaret ile bir emlak işletmesi tarafından alınan hizmet arasındaki farklılığı yansıtmasıdır. Bir emlak işletmesi ile çalışmanın en büyük avantajı, emlak işletmesinin evleri çok daha kolay bir şekilde gösterebilmesidir. Emlak işletmesi çoğu zaman evin anahtarının kopyasına sahiptir. Bu anahtar genellikle emlak işletmesi tarafından kapıya yakın bir yerdeki kilitli bir dolabın içinde muhafaza edilir. Evler, emlak işletmesi veya evin sahibi tarafından ev açıldığında görülebilir. Emlak işletmesi komisyon alacağı için sadece kendisiyle anlaşılan satıcıların evlerini, bir diğer ifadeyle portföyündeki evleri gösterir.


4.Aşama: Pazarlık
Arzulanan ev belirlendikten sonra, potansiyel alıcı kredi kullanma, gayrimenkul değerleme uzmanının eve fiyat biçmesi gibi genellikle birçok şarta bağlı olarak istediği fiyattan evi satın alma isteğinde bulunur. Çoğu zaman emlak işletmesi istenen fiyata ve diğer müzakereye açık noktalara ilişkin alıcıya çeşitli tavsiyelerde bulunur. Satıcı da belli bir fiyattan evini satmak ister ve o da potansiyel alıcıya karşı bir teklif (muhtemelen daha yüksek bir fiyat) sunar. Emlak işletmesi yöneticisi de bu süreçte satıcıya çeşitli önerilerde bulunur. Sonuçta alıcı ve satıcı, satış işlemi için eğer anlaşılırlarsa bağlayıcı bir sözleşmeyi kabul ederler. Bu noktada sözleşme şartlarını etkileyecek kredi şartlarını düzenlemede, evi değerlemede ve evin değerini etkileyen kusurlarını tespit etmede birçok farklı meslekten kişi sözleşme şartlarını ortadan kaldırmada yer alabilir.


5.Aşama: Satışı kapama
Sözleşmeye ilişkin şartlarda her iki taraf mutabık kaldığında satış kapanabilir. Bir diğer ifadeyle para ve ev el değiştirir. Evin tapusu alıcıya verilerek yasal açıdan evin sahipliği alıcıya geçer. Pazar özelliklerine bağlı olarak yukarıda ele alınan süreçte olası birçok değişiklik olabilir.

Bu aşamaların her birinde emlak işletmesi önemli roller üstlenir. Ancak günümüzde internet ile birlikte süreçlerin içeriğinde ve yapısında değişiklikler olmuştur. İnternet, alıcı ve satıcının ihtiyaç duyduğu birçok bilgiyi alıcı ve satıcılara sağlamaktadır. Örneğin; online emlak işletmeleri ve finansal hizmetler sunan işletmeler, alıcıların satın alma güçlerini ve/veya onay öncesi evin alıcıya getireceği kredi yükünün hesaplanmasına olanak sağlayan araçlar sunmaktadırlar. Bununla beraber zaman zaman bir satıcı için evin ilanının hangi web sitesinde verileceği kararı denenmiş bir emlak aracısı işletmenin yardımı olmadan zor olabilmektedir.

Emlak işletmelerinin karşılaştığı bilgi sorunları oldukça fazladır. Mevcut basılı ve elektronik kaynakların yanı sıra internetin büyümesi de oldukça büyük yeni bir veri seti oluşturmuştur. Emlak sektörüyle ilgili çok miktarda bilgiyi günümüzde internette kolayca bulabilmek artık şaşırtıcı değildir.